I’n helpu ni i wneud y wefan hon yn well, mae’r gosodiadau cwcis wedi eu gosod i 'ganiatáu pob cwci'. Os byddwch yn parhau heb newid y gosodiadau hyn, rydych yn cydsynio i hyn ddigwydd – am ragor o wybodaeth ac i newid hyn ar unrhyw adeg, gweler ein polisi preifatrwydd. Preifatrwydd.   
    Tywydd

    Weather  |  Tide Tables

     

    Hafan » Amdanom Ni » Y Parc Cenedlaethol » Dathlu 60 » 60 mlynedd, 60 ffaith

    60 mlynedd, 60 ffaith

     Ystadegau Pwysig
    Druidston beach - PCNPA


    • Mae’r Parc Cenedlaethol yn cwmpasu bron y cyfan o arfordir Penfro, pob ynys oddi ar y lan, aber y Daugleddau a rhannau sylweddol o Fryniau’r Preseli a Chwm Gwaun.
    • Mae’n un o’r Parciau Cenedlaethol lleiaf yn y Deyrnas Unedig, ond ceir ynddo un o’r tirweddau mwyaf amrywiol – traethau tywodlyd, ynysoedd a chlogwyni garw, aberoedd coediog, tawel a mynydd-dir â golygfeydd helaeth o’r môr.
    • Mae’r Parc yn ymestyn dros 232.5 milltir sgwâr (602 km sg).
    • Ar ei bwynt mwyaf llydan, mae tua 16km, ar ei bwynt mwyaf cul mae tua 100m.
    • Ceir 15 o Barciau Cenedlaethol yn y Deyrnas Unedig. Arfordir Penfro yw’r unig un sy’n bennaf arfordirol.
    • Mae tua 22,500 o bobl yn byw yn y Parc Cenedlaethol.
    • Mae’r morlin yn 420km o hyd.
    • Nid oes unlle yn y Parc Cenedlaethol sy’n fwy na 10 milltir o’r môr.
    • Mae’r Parc yn cwmpasu tua 39% o Sir Benfro.
    • Ceir yma 13 o draethau Baner Las, 13 o draethau Arfordir Glas, a ddyfernir yn erbyn meini prawf llym sy’n cynnwys glendid ac ansawdd y dŵr.
    • Mae gan y Parc Cenedlaethol ddau aelod teuluol arall yng Nghymru sef Parciau Cenedlaethol Bannau Brycheiniog ac Eryri.
    • Mewn pleidlais gan gylchgrawn Traveller y National Geographic, Arfordir Penfro ddaeth yn ail yn arolwg barn 2011 i ddod o hyd i gyrchfannau arfordirol gorau’r byd.

    Ffilm a ffitrwydd yn y Parc
    Marloes beach - PCNPA


    • Traeth Marloes, ar arfordir gorllewinol y Parc Cenedlaethol, oedd lleoliad y golygfeydd brwydr yn ffilm Snow White and the Huntsman, a fydd yn cael ei rhyddhau ym mis Mehefin 2012.
    • Adeiladwyd y Bwthyn Cregyn a welir yn Harry Potter and the Deathly Hallows Rhannau 1 a 2 ar draeth Freshwater West y Parc ac fe fuon nhw’n ffilmio golygfeydd yma (nid yw yno erbyn hyn!)
    • Mae tirwedd y Parc Cenedlaethol yn herio cystadleuwyr Ironman Cymru bob mis Medi, pan fydd y treiathlon rhyngwladol yn cael ei gynnal yn Ninbych-y-pysgod ac ar draws y Parc Cenedlaethol. Rhowch glic ar www.ironmanwales.com.

    Awdurdod y Parc Cenedlaethol


    • Un o ddibenion Awdurdod y Parc Cenedlaethol yw gwarchod a gwella harddwch naturiol, bywyd gwyllt a threftadaeth ddiwylliannol y Parc Cenedlaethol.
    • Y llall yw hybu cyfleoedd i’r cyhoedd fwynhau nodweddion arbennig yr ardal, a’u deall.
    • Mae’n ddyletswydd hefyd ar Awdurdod y Parc Cenedlaethol i feithrin lles economaidd a chymdeithasol y cymunedau lleol
    • Mae llai na 2% o ardal y Parc yn eiddo i Awdurdod y Parc Cenedlaethol – mae’r gweddill yn eiddo preifat.

    Llwybr Cenedlaethol Arfordir Sir Benfro

    Dogwalkers on Pembrokeshire Coast Path - PCNPA


    • Agorodd Llwybr Cenedlaethol Arfordir Sir Benfro ym 1970 ar ôl 17 mlynedd o ymgynghori a saernïaeth
    • Mae Llwybr yr Arfordir yn 186 milltir o hyd, ac yn ymdroelli o Lanrhath yn y de i Landudoch yn y gogledd.
    • Cyfanswm y codi a’r disgyn ar hyd Llwybr cyfan yr Arfordir yw 35,000tr – sy’n fwy nag Everest.
    • Enillodd Llwybr yr Arfordir wobr darllenwyr cylchgrawn Coast y BBCam lwybr arfordirol gorau Prydain yn 2010.
    • Nodwyd y Llwybr hefyd ochr yn ochr â Llwybr yr Inca a Mynydd Kilimanjaro fel un o’r deg llwybr heicio gorau yn y byd, gan gynghorwyr teithio ar-lein Cheapflights, yn 2011.
    • Awdurdod y Parc Cenedlaethol sy’n cynnal Llwybr yr Arfordir, gan sicrhau ei fod yn agored ac yn hygyrch i’r cyhoedd ar bob adeg, ac mae’n gwneud hyn gyda nawdd gan Gyngor Cefn Gwlad Cymru.
    • Mae’r Awdurdod hefyd yn cynnal y rhwydwaith 850km o Hawliau Tramwy Cyhoeddus mewndirol o fewn y Parc.
    • Mae Llwybr yr Arfordir, yr Hawliau Tramwy mewndirol ac 160km o lwybrau ceffylau yn dod i gyfanswm o 1,300km, o gymharu â thua 775km o heolydd yn y Parc.
    • Er mwyn gwella mynediad i’r llai abl, mae’r Awdurdod wedi bod yn gostwng y nifer o sticlau sy’n rhaid eu croesi ar Lwybr yr Arfordir. Ers 1993, gwaredwyd tua 500 sticil neu gosodwyd giatiau yn eu lle, a dim ond 55 sy’n weddill.
    • Mae Llwybr yr Arfordir yn denu tua un miliwn o ddiwrnodau defnyddwyr bob blwyddyn ac yn un o asedau economaidd pwysicaf y sir.
    • Mae dros 40 o deithiau cerdded Mynediad Hwylus ar y Llwybr sydd naill ai ag arwyneb neu heb rwystrau ac yn addas i gadeiriau olwyn a chadeiriau gwthio.
    • O 5 Mai 2012, fe fydd Llwybr Cenedlaethol Arfordir Sir Benfro yn dod yn rhan o Lwybr Arfordir Cymru, sy’n 870 milltir – ac fe fydd felly yn rhan o’r unig lwybr troed yn y byd sy’n dilyn morlin cyfan cenedl.

    Gwarchod y Parc

    Conserving the Park - Ponies in Pembrokeshire Coast National Park - PCNPA


    • Mae Awdurdod y Parc yn cynnig cyngor a nawdd i annog arferion ffermio traddodiadol i gael eu hailgyflwyno ar yr arfordir o dan gynllun Gwarchod y Parc.
    • Yr Awdurdod sy’n berchen ar Faes Awyr Tyddewi, sef safle hen faes awyr y Llu Awyr Brenhinol yn yr Ail Ryfel Byd, ac mae’n ei rheoli ar gyfer cadwraeth a mwynhad. Dros yr haf, mae’r awyr yn fwrlwm o gân yr ehedydd, sy’n ffynnu yn y ddôl.
    • Mae’r Awdurdod yn rhedeg cynlluniau Tref Hanesyddol yn Ninbych-y-pysgod a Thyddewi, gan gynnig nawdd grant i berchnogion eiddo i warchod hanes pensaernïol yr aneddiadau hyn.
    • Yr Awdurdod sy’n berchen ar Ganolfan Goetir Cilrhedyn sy’n defnyddio pren diamedr bach a geir yn lleol ac yn annog rheolaeth gynaliadwy coetiroedd brodorol.

    Bywyd Gwyllt yn y Parc

    Seal pups in Pembrokeshire Coast National Park


    • O ran ecoleg, mae’r Parc yn un o rannau mwyaf cyfoethog ac amrywiol Cymru ac mae’n cael ei gydnabod fel lle sydd o bwysigrwydd rhyngwladol ar gyfer amrywiaeth eang o gynefinoedd a rhywogaeth prin o ansawdd uchel.
    • Mae traean o barau o frain coesgoch Prydain yn nythu yn Sir Benfro.
    • Ynys Gwales sydd ag un o’r cytrefi mwyaf o fulfrain gwynion yn y byd.
    • Mae yna 13 Ardal Cadwraeth Arbennig – (ACA) (mae tri ACA morol yn gorgyffwrdd â thua 75% o forlin y Parc ac yn gyfrifol am tua 60% o’r ardal mewndirol).
    • Ceir pum Ardal Gwarchodaeth Arbennig, a gydnabyddir fel rhai sydd o bwysigrwydd rhyngwladol ar gyfer bridio, bwydo, gaeafu neu fudo i rywogaethau adar prin a bregus.
    • Mae yna un Gwarchodfa Natur Forol (Sgomer) – un o dri yn y Deyrnas Unedig gyfan.
    • Mae yna saith Gwarchodfa Natur Genedlaethol.
    • Mae yna 60 Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig
    • Weithiau, gellir gweld llamhidyddion, dolffiniaid, heulbysgod a hyd yn oed heulforgwn oddi ar Ben-Caer ac o amgylch gogledd Arfordir Penfro.

    Atyniadau’r Parc

    Carew Castle in Pembrokeshire Coast National Park - Peter Norman


    • Mae Awdurdod y Parc Cenedlaethol yn berchen ar ddau atyniad hanesyddol pwysig yng Nghastell a Melin Cairew a Chastell Henllys.
    • Bryngaer o’r Oes Haearn wedi’i hail-greu yw Castell Henllys ac roedd yn anheddiad ffyniannus 2,500 o flynyddoedd yn ôl. Ceir yma’r unig dai crwn ym Mhrydain sydd wedi eu hail-greu ar y safle ble cawsant eu cloddio.
    • Mae Melin Cairew yn un o bedwar melin heli a adferwyd ym Mhrydain.
    • Oriel y Parc yw Oriel a Chanolfan Ymwelwyr yr Awdurdod yn Nhyddewi, ac mae’n cael ei rhedeg mewn partneriaeth ag Amgueddfa Cymru. Yn ogystal â’r oriel a’r Ganolfan Ymwelwyr, mae’n gartref i Ystafell Ddarganfod, stiwdio Artist Preswyl, siop a chaffi sy’n gweini bwydydd lleol i dynnu dŵr o’ch dannedd.
    • Dyfrffordd Aberdaugleddau yw’r ail borthladd naturiol mwyaf yn y Byd (ar ôl Port Philip, yn Awstralia).
    • Mae’r Awdurdod wedi datblygu nifer o lwybrau darganfod i dywys ymwelwyr o amgylch safleoedd penodol yn y Parc. Maen nhw’n cynnwys Freshwater East, Dinbych-y-pysgod, Trefdraeth, Porthgain a Nanhyfer.
    • Mae Parcmyn Darganfod yr Awdurdod yn darparu gwybodaeth a gweithgareddau ar gyfer ysgolion a cholegau ac yn trefnu gweithgareddau a digwyddiadau ar gyfer y cyhoedd.

    Adeiladau hanesyddol ac archeoleg


    • Roedd Ynys Gateholm, oddi ar brif dir Marloes, yn destun cloddiad archeolegol ar raglen Time Team Channel 4 ym mis Ionawr 2012.
    • Mae yna naw tirwedd archeolegol bwysig yn y Parc.
    • Mae gan y Parc 279 o Henebion Cofrestredig.
    • Ceir yma dros 1,200 o adeiladau rhestredig.
    • Mae yna 14 Ardal Gadwraeth yn y Parc.
    • Mae’r Parc yn cynnwys dinas leiaf Prydain, Tyddewi, gyda’i heglwys gadeiriol drawiadol.

    Cynllunio yn y Parc


    • Awdurdod y Parc Cenedlaethol yw’r awdurdod cynllunio lleol ar gyfer ardal y Parc Cenedlaethol.
    • Derbynia’r Awdurdod tua 500 o geisiadau cynllunio bob blwyddyn.
    • Ar gyfartaledd, caiff rhwng 80% a 90% o geisiadau cynllunio eu cymeradwyo.